İşletim Sistemi Nedir?

İşletim Sistemi (Operating System): Bilgisayarda çalışan tüm donanım birimlerinin ve uygulama yazılımlarının yönetimini ve denetimini sağlayarak bilgisayarı daha kolay kullanmamızı sağlayan sistem yazılımı bütünüdür.

Günümüzde işletim sistemleri sadece bilgisayar,tablet veya akıllı telefonlarda değil beyaz eşya,araba ve hatta kol saatlerimizde bile yüklü olabilmektedir.

İşletim sistemi bilgisayar üretildikten sonra yüklenir ve istenildiği zaman silinip tekrar yüklenebilir veya başka bir işletim sistemiyle değiştirilebilir.

İşletim sistemi özetle bilgisayarın donanım ve yazılımlarının yönetimini sağlayan en temel yazılımdır.İşletim sistemi olmadan bilgisayar,akıllı tahta,tablet veya akıllı telefonlarımızı kullanamayız.


İşletim Sistemi Nasıl Çalışır?

  • Bilgisayar açma tuşuna bastığımız anda ilk olarak BIOS yani açılış ekranı devreye girer.
  • BIOS tüm donanım birimlerini tanımladıktan sonra harddiskten gelen verilerle işletim sistemi kendini açmaya başlar.
  • Açılış sırasında kendini belleğe atan işletim sistemi ekran görüntüsü ile diğer uygulamaları hazır hale getirir.
  • Tüm uygulamalar hazır hale geldikten sonra kullanıcı bilgisayardaki işlemlerini yapmaya başlayabilir.
kodlama-bilisimle
İşletim Sisteminin Görevleri

İşletim Sisteminin Görevleri

1- Grafik arayüz kontrolünü sağlamak.

Kullanıcıların bilgisayar kontrolü çok eski bilgisayarlarda komut yazarak sağlanırken günümüz bilgisayarlarında bir çok işlem kısa sürede ve daha az adımda grafik tabanlı arayüzler sayesinde sağlanır.Örneğin; eski işletim sistemlerinde resim,video veya müzik gibi görsel ve işitsel dosyalarımızın görünürlüğü ve dinlenirliği oldukça kısıtlıydı.

2- Merkezi İşlem Birimini (İşlemci-CPU) yönetmek.

Bilgisayarımızı kullanırken birden fazla işlem yapabiliriz .Örneğin internette gezinirken bir yandan da müzik dinleyebiliriz. Bu iki işlemin problemsiz şekilde yapılabilmesi için işlemciye görevlerin paylaştırılması işletim sisteminin sorumluluğundadır.

3- Bellekleri yönetmek.

Bilgisayarda açtığımız her program için bellekte alan ayrılması gerekir.Bir program kapatıldığında ise o programa ayrılmış alan boşaltılır.Bunun için bellekte hangi alanın dolu hangisinin boş olduğunun belirlenmesi ve yeni açılan program veya yapılan işlemin hangi boş alana tahsis edileceği de işletim sisteminin sorumluluğundadır.

4- Donanım birimlerini yönetmek.

Bilgisayar ile donanım birimleri arasındaki veri alışverişini yönetir .Her donanım biriminin bilgisayar tarafından tanınması için gereken sürücü dosyaları bulunur. Günümüzde işletim sistemleri yüzlerce çeşit yazıcı ,tarayıcı,web kamera gibi donanım birimlerine ait sürücüleri bünyesinde barındırır. Böylece kullanıcı yeni aldığı bir yazıcıyı bilgisayara taktığı zaman işletim sistemi sayesinde kolayca tanınmış olur.

5- Dosya ve klasör yönetimini sağlar.

İşletim sistemlerinin en önemli görevlerinden bir tanesi de dosyaların kayıt,silme,kopyalama ve farklı bir yere taşınmasını sağlamaktır. Grafik arayüzünün de bu işlemleri görsel olarak yapmamızda payı büyüktür. Örneğin; Eski işletim sistemlerinde “Müzikler” isminde bir klasör oluşturmak için aşağıdaki komutu yazmanız gerekirdi;


Ama günümüzde kullanılan grafik tabanlı işletim sistemlerinde farenizle sağ tıklayıp “Yeni Klasör” butonuna tıklamanız yeterli.

6- Bilgisayar sisteminin güvenliğini sağlamak.

İşletim sistemi bilgisayar sisteminde yer alan tüm donanım ve yazılımların güvenliğini sağlamada büyük rol oynar .Bilgisayara gelebilecek her hangi bir zararlı yazılım saldırısı veya elektriksel tehlike için işletim sistemi üreticileri farklı güvenlik ve uyarı sistemleri geliştirmişlerdir. Ancak bunların açıkları kötü amaçlı kişiler tarafından bulunabilmekte bilgisayarlarımızı korumada yeterli olmamaktadır. Bunun için “Gizlilik ve Güvenlik” konusunda detaylı anlatacağımız antivirüs yazılımları devreye girmektedir.


İşletim Sistemleri Nedir ( Operating System ) ve de Ne İşe Yarar ?

İşletim Sistemleri Çalışmakta Bulunduğu Bilgisayarı / Server / İş İstasyonunu Yürütebilirligini Saglamak vede Donanımları Doğrudan Yönetimini Sağlayan Yerel Yürütme Mekanizmasını İşlemesini Sağlayan Yazılımsal Bütünlüğün Adıdır.
İşletim Sistemleri Her Zaman Görsel Olmayabilir Mesala Evlerde Kullandığımız ( Çogumuz Tarafından Kullanılan ) Windows İşletim Sistemleri ( Ev Sürümü İcin Olanlar Win98,Xp, Win7 , Win8 Gibi ) Görsel Tabanlı Olup Son Kullanıcıyı Zorlamazlar Ama Server ve de İş İstasyonlarının Yönetimini de Sağlayan İşletim Sistemleri de Vardır ki Bakınız En Bilineni Linux Tabanlı Centos’dur .Centos’a  Gnome Veya Diğer Grafik Destekleyicilerle Masaüstü extra olarak kurulur ve de grafik tabanlı hale gelir Ama Kısmen.
Bulunan İşletim Sistemleri
Unix
Linux
Windows
Mac OS
32 / 64 Bit Nedir ?
Veri Akış Hızlarıdır. Son Kullanıcıyı İlgilendiren Durum İse Win7’de 32 Bit İşletim Sistemleri 4 Gb Ram’e Kadar Desteklidir 4 Gb’den Sonrasını Görmez Bunun İçin 64 Bit Sağlam Bir Sistemse Akışı Hızlandırır Hemde Verimliligi Ortaya Koyar Ama. İşletim 32 Bit 64 Bit’den daha Az Bellek Harcaması Yapar.8 Ve 16 Bit Sistemelrde Vardı Ama Miladını Doldurdu.

Grafik tabanlı işletim sistemi arabirimleri


Grafik tabanlı işletim sistemlerinde komutlar fareyle, ilgili simgelere tıklama yapılarak verilir.Grafik tabanlı olarak çalışan işletim sistemlerinin bazılarının özellikleri şunlardır:I. MacOS: Macintosh firması tarafından Apple markalı bilgisayarlar için üretilmiştir. Kullanımıkolaydır. Ancak ülkemizde yoğun olarak yalnızca basın ve yayın sektöründe kullanılmaktadır.

Diğer Grafik Tabanlı İşletim Sistemleri
II. OS/2 (Operating System/2)III. Windows 3.0IV. Windows NTV. Windows 95VI. Windows 98VII. Windows MEVIII. Windows XPIX. Windows Vista

 X. UbuntuXI. PardusXII.LinuxXIII. Windows 7………….-Ne zaman hangi firma tarafından üretildiği-Önceki versiyona veya başka işletim sistemlerine göre olumlu veya olumsuz yönleri


İşletim Sistemleri Tarihi  

1950’li yıllarda bilgisayar dediğimiz şey manyetik teyplerle çalışan, şimdiki hesap makinelerinin biraz daha gelişmişi
olarak tanımlayabileceğimiz cihazlardı. Üstelik bu cihazlar, odalarca yer işgal ediyordu. Manchester Mark 1 Motoru’nun ustası olarak nitelendirilebilecek Alan Turing, panel ışıklarını ve düğmeleri kontrol edebilecek bir yazılım geliştirdi. Bu, bilgisayar tarihinin ilk işletim sistemiydi.

1956 yılında yeni yeni gelişen IBM, General Motors’un desteğiyle IBM 704 adı verilen cihazı geliştirmeye başladı. Bu cihazla birlikte, işletim sistemi de yaratılmalıydı. 1960’lı yıllarda OS/360 adı verilen sistem ortaya çıktı. OS/360 öylesine efsanevi bir yazılımdı ki, geliştiricilerden Freed Brooks, “Mistik Adam” ilan edildi. Veri giriş/çıkışını düzenleyebiliyor ve bilgisayarın performansını yükseltebiliyordu.

UNIX’İN DOĞUŞU

1960’lı yıllarda, işletim sistemleri üzerine çalışan tek üretici IBM değildi. AT&T Bell Laboratuarları, 60’lı yılların sonunda “C” diliyle yazılan bir işletim sistemi geliştirme hazırlıklarına girişti. Mini bilgisayarlar (yani salonunuzun tamamını işgal etmeyen) için uygun olan sistem, 8 bit desteği veriyordu.


Geleceğe Adım Adım

Digital Equipment Corporation ise 16 bitlik PDP-11 sınıfı bilgisayarlar ve 32 –bitlik VAX bilgisayar için işletim sistemi geliştirme başarısına imza attı. Teknoloji fazlasıyla gelişiyor ve muazzam işletim sistemlerine birkaç adım daha atılıyordu.

 

GRAFİK TABANLI İŞLETİM SİSTEMLERİ GELİYOR!

Bilgisayarlar, 60’lı yılların sonundan itibaren hızlı bir gelişme sürecine girdi. Artık birkaç uygulamayı aynı anda çalıştırabiliyor ve karışık matematik hesap işlemlerinden fazlasını yapabiliyorlardı. 1970 yılında Xerox, Xerox PARC işletim sistemi için çalışmalara başladı ve 1973 yılında, çabalarının karşılığını aldı. Bitmap temelli bir ekran ve renkli grafiklere sahipti. Xerox’un amacı, işletim sistemini piyasaya sürmek değil, Xerox ofislerinde verimi sağlamaktı.

 

STEVE JOBS’UN DOĞUŞU

1979 yılında Steve Jobs ve Jef Raskin, Macintosh yazılımcılarını da yanlarına alarak Apple Computer’da çalışmaya başladı. Apple, daha önce Xerox grubunun bir üyesiydi ama 1979 yılında bağımsızlığını ilan etti. Xerox PARC çalışmaları geliştirildi, grafikerlere uygun, gelişmiş (zamanına göre) arabirimli 16 bitlik işletim sistemi 1986 yılında, Apple II serisi için uyarlarlandı. Böylece, tarihin en renkli işletim sistemlerinden biri ortaya çıktı.

AMIGA VE COMMODORE

Commodore firması gücünün zirvesindeydi ve özellikle Amiga bilgisayarlar, zamanının grafik fenomenleri olarak değerlendiriliyordu. Workbench teması geliştirildi ve Amiga 1000 için 1985 yılında piyasaya sürüldü. Klavye temelliydi üstelik çoklu uygulamalara izin veriyordu.

Ses ve grafik konusunda pek çok program mevcuttu ve zamanın şartlarına göre “mucize denilebilecek” işler yapılabiliyordu. 1994 yılında, Commodore’un piyasadan resmen çekilmesine kadar gelişimi devam etti.

WINDOWS DOĞUYOR

Windows 1.0, IBM’in olanca desteğiyle MS-DOS temelli olarak 1981 yılında geliştirildi. Diğer işletim sistemlerinin gölgesi altında kalıyor ve büyük bir başarı sergilemiyordu. Windows 2.0 de benzer bir kaderi paylaştı. 1990 yılına girildiğinde ise devrimin ilk adımları atıldı ve Windows 3.0 ortaya çıktı.

Grafik tabanlı ve MS-DOS destekli Windows 3.0 için 32 bitlik yamalar geliştirildi. Bunun en önemli nedeni, IBM’in çalışma istasyonları üzerinde hakimiyet kurma düşüncesiydi.

WINDOWS 95

Ne var ki, Bill Gates’in hayalleri IBM ile yetinmek değil, dünyayı ele geçirmek üzerineydi. Windows 95, Windows 3.11’in çok daha gelişmiş bir sürümü olarak 24 Ağustos 1995’de piyasaya sürüldü. Birkaç ay içerisinde satış rekorları kırdı
ve dünyanın en başarılı işletim sistemi ünvanını kazandı.

 

Donanımsal tak-çalıştır özellikleri, çoklu uygulamalar için 32 bit desteği ve zamanının çok ötesinde grafik
temelli uygulamaları ile fenomen oldu ve Microsoft firmasını, adeta dünyanın hakimi kıldı. Pek çok dev bilgisayar üreticisi de Windows 95’e destek verince, bilişim sektörünün kaderi değişti.

GÜNÜMÜZ

Köprünün altında sular akmaya devam etse de, işletim sistemi tarihinin dönüm noktalarını, elimizden geldiğince okuyucularımızla paylaşmaya çalıştık. Windows 7, dokunmatik ekran, 3 boyutlu oyun, medya seyretme olanağı ve 64 bitlik yapı gibi, uzun zaman önce inanılmaz görünen yetenekler sunuyor.

Başarısız Vista’nın ardından, Microsoft için güneş gibi parlıyor. Linux, UNIX benzeri yapısıyla artık mini
bilgisayarlara değil, süper bilgisayarlara destek veriyor. İnanılmaz gibi görünse de, dünyanın 10 süper bilgisayarı Linux işletim sisteminden faydalanıyor.

Gelecek

Lunix, kullanıcılar arasında da oldukça popüler. Açık kaynaklı ve ücretsiz olması nedeniyle netbooklarda önemli bir pay edindi ve ev bilgisayarlarında da sıkça rastlanıyor. Linux çekirdeği temelli Google Chrome işletim  sistemi de yolda. MAC OS X ise, olağanüstü grafik becerileriyle göze çarpıyor ve grafikerlerin 1 numaralı tercihi konumunda.

Farklı sürümleri, çok satan iPhone, iPad ve iPod’larda da rastlanıyor. Snow Leopard denilen yırtıcı kedi de, Windows 7 için ciddi bir tehdit. Bilgisayarlar geliştikçe, işletim sistemleri de gelişiyor. Şu an için yalnızca hayal ettiğimiz şeyler yakında gerçek olacak. Bilgisayarlara dokunmadan, mimiklerimiz ve vücut hareketlerimizle onları kontrol edebileceğiz. Gelecek, işletim sistemleri için fazlasıyla parlak.